Üns ber!

Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.

Baş sahypa Makalalar Keseller barada maglumatlar Infeksiýon däl
( 23 Ses Berme )

Bürme keseli (rus. - stolbnýak; latynça - tetanus) – haýwanlar we adamlar arkaly geçýän ýiti bakteriýal ýokanç kesel bolup, nerw ulgamynyň zeperlenmegi we beden myşsalarynda dartgynlylygyň we ýaýraň tutgaýlaryň ýüze çykmagy bilen häsiýetlendirilýändir.

Bürme keseliniň sebäbi

Kesel dörediji – howasyz şertlerde ýaşamana ukyply taýajyk şekilli, hereketli Clostridium tetani bakteriýasydyr. Glostridium tetani güýçli täsir ediji tetanospazmin we tetanolizin zäherlerini bölüp çykarýandyr.

 
( 25 Ses Berme )

Uly adamlar bilen deňeşdirlende, öýken sowuklamasy (pnewmoniýa) çağalarda ýüze çykyşy boýunça tapawutly häsiýetlere eýe bolup, bejergide aýratyn çäreleri talap edýändir.

TÖWEKGELÇİLİK SEBÄPLERİ WE ÝOKANÇLYKLARYŇ TÄSİRİ

Lukmanlaryň bellemegine görä, pnewmoniýanyň ýüze çykmagy üçin töwekgelçilik sebäpleri göwrelilik döwründe, dem alyş agzalaryň emele gelýän möhletinde döräp başlaýar. Enäniň ýokanç keseller bilen kesellemegi, allergiýa täsirliligi döredip biljek önümleriň (şokolad, deňiz önümleri, bal) kabul edilmegi surfaktant maddanyň kadaly işläp çykmagynyň bozulmalaryna getirip biler.

 
( 17 Ses Berme )

Wolçanka (umumy gyzyl wolçanka – UGW, deri inçekeseli) – bu autoimmun kesel bolup, adam bedeniniň birleşdiriji dokumaly agzalarynyň-bogunlaryň we siňirleriň zeperlenmegi bilen häsiýetlendirilýän keseldir.

Wolçankanyň döredýän sowuklama alamatlary bedeniň dürli agzalaryna täsirini ýetirip, kesel öz geçişi boýunça dürli agyrlykda ýüze çykyp bilýändir. Bu immun ulgamynyň bedeniň özüne garşy döredýän antitela öýjükleriniň görnüşlerine we mukdaryna hem-de zeperlenýän agzalara bagly bolup durýandyr. Umumy gyzyl wolçankadan ejir çekýän näsaglaryň 90%-i 16-40 ýaş aralygyndaky aýal maşgalalar bolup, seýrek halatlarda gyzjagazlarda, şeýle-de uly ýaşly aýallarda we erkeklerde hem döräp biler. Edebi maglumatlara görä, kesel akýagyz adamlar bilen deňeşdirlende, afrikan halklarynyň arasynda has ýygy duş gelýändir.

 
( 25 Ses Berme )

Stomatit (grekçe, stoma - agyz) – dürli sebäpleriň täsiri bilen döreýän agyz boşlugynyň nemli gatlagynyň alawlama hadysasy bolup, esasan hem çagalarda köp duş gelýändir.

STOMATIT NÄMEDEN DÖREÝÄR?

Keseli dörediji sebäpleriň birnäçe görnüşleri yüze çykarylyp, olaryň islendik biri ýa-da birnäçesi bir wagtda stomatitiň dürli görnüşlerini döretmäge ukyplydyr.

DIŞ PASTALARY ÝA-DA AGYZ ÇAÝKAMAK ÜÇIN NIÝETLENEN SUWUKLYKLAR

Häzirki wagtda köpsanly diş arassalaýjy pastalaryň düzümine girýän laurli natriý sulfaty stomatitiň döremeginde esasy sebäpleriň biri bolup bilýär. laurli natriý sulfat maddasynyň bu häsiýetini hünärmenler onuň agyz boşlugynyň nemli örtügini guraklandyrma häsiýeti bilen baglanyşdyrýarlar. Netijede agyr boşlugy özüniň goraýjylyk ukybyny ýitirip, dürli hili iýmitleriň düzümindäki turşulyklaryň agyz boşlugyna edýän täsiriniň ýokarlandyrýar.

 
( 12 Ses Berme )

Sepleşme keseli – käbir keselleriň täsiri netijesinde garyn boşlugynda özara sepleşmeleriň döremegi bilen ýüze çykýan ýagdaýy häsiýetlendirmek üçin ulanylýan düşünjedir. Bu ýagdaýyň döremegine içki agzalaryň şikeslenmegi, şol sanda hirurgiki şikeslenmeler hem sebäp bolup biler. Köplenç ýagdaýlarda sepleşme keseliniň döremegine hirurg lukmanyň öz işinde göýberýän kemçiligi höküminde garaman, hirurgiki usul bilen bejerginiň umumy kemçiligi höküminde garalmagy dogry bolardy.

Garyn boşlugynyň hirurgiýasynyň kämilleşmegi bilen, köp hirurg lukmanlary garyn boşlugynda gaýtadan geçirilýän operasiýanyň gidişinde, içki agzalaryň biri-birine ýelmeşendigini we operasiýanyň gidişini kynlaşdyrýandygyny syn edipdirler. Sepleşme keseliniň bejerilşi we onyň öňüni almagyň usullary lukman Paýryň başlangyjy bilen XX asyryň başlaryndan bäri öwrenilmegini dowam etsede, bu kesel babatda ýüze çykýan soraglar bu günki günümizde hem öz ähmiýetini ýitirmän gelýär.

 
( 24 Ses Berme )

Proktit – bu göni içegäniň nemli gatlagynyň sowuklama keselidir. Köplenç kesel sigma şekilli içegäniň sowuklamasy bilen utgaşyp gelýär, beýle ýagdaýda kesel proktosigmoidit diýip atlandyrylýar. Eger sowuklama ýag dokumasyna, ýagny göni içegäni gurşap alýan ýag gatlagyna geçse, onda ol paraproktit diýlip aňladylýar.

Kesel adamlarda dürli ýagdaýlaryň netijesinde dürli ýaşlarda ýüze çykyp, erkek we aýal adamlaryň arasynda duş gelmek ähtimallygy deň bolup durýandyr.

PROKTITIŇ SEBÄPLERI

Proktit keselini döredip biljek, onuň ýüze çykmagyna itergi berjek sebäpler köpdürlidir.

 
( 25 Ses Berme )

Ynsan bedeninde peşew ganyň böwreklerden süzülmegi bilen emele gelip, ol böwrek jübütlerinden çykýan peşew kanallary arkaly peşew haltasynda toplanýar. Bu ýerde ýygnanan peşew belli bir mukdara ýetenden soň peşew haltasynyň ýygrylmagy bilen, daşky peşew kanaly arkaly bedenden daşary çykarylýar. Bu agzalan ýerlere zyýanly ýokançlyklaryň aralaşyp köpelmegi netijesinde peşew ýollarynyň ýokançlygy ýüze çykýar.

"Peşew ýollarynyň ýokançlygy" (PÝÝ) diýen umumy lukmançylyk termini bilen peşew bölüp çykaryş ulgamynyň dürli agzalarynda ýüze çykýan alawlama ýagdaýyny belleýärler. Ýüze çykyş ýagdaýyna görä, aşaky (uretrit, sistit) we ýokarky (piýelonefrit, böwregiň iriňlemegi) peşew çykaryş ýollarynyň ýokançlyklary tapawutlandyrylýar.

 
( 21 Ses Berme )

Okuma (rusça-panarisiý) – bu elleriň we aýaklaryň ýumşak dokumalarynyň we süňkleriniň iriňli alawlamasydyr. Köplenç bu ýagdaý şikeslenme we ýokançlyklaryň düşme ähtimallygy ýokary bolan elleriň dyrnaklarynyň ýerleşýän ýerinde duş gelýändir.

Dürli kesiji we çümüji-deşiji gurallar bilen iş çalyşýan adamlarda şikeslenme hadysalary ýygy-ýygydan bolup durýar. Şahsy gigiýena düzgünleriniň berjaý edilmedik ýagdaýlarynda bu şikeslenen ýerlerden ýokançlyklar girip, alawlama hadysasynyň döremegine sebäp bolýarlar.

Keseliň alamatlary

Okumanyň alamatlary we ýüze çykyşy keseliň görnüşlerine bagly bolup durýan bolsa-da, onuň umumy alamatlary aşakdakylardan ybaratdyr:

 
( 22 Ses Berme )

Fimoz – ujydyň pürçüginiň gysylma ýagdaýy bolup, ujydyň kellejiginiň daşyna çykmagynyň agyrlylygy we kynlaşmagy bilen häsiýetlendirilýär.

FIMOZYŇ GÖRNÜŞLERI

Lukmançylykda fimozyň iki görnüşi tapawutlandyrylýar:

⇒ Fiziologiki – ujydyň kellejigi bilen onuň pürçüginiň içki örtüginiň ýelmeşmegi bilen häsiýetlenip, 6-7 ýaşa ýetmedik (kähalatlarda jynsy kämillige çenli) oglanjyklarda anyklanylyp bilýändir.

 
( 27 Ses Berme )

Aşgazanasty mäzi iýmit-siňdiriş ulgamynyň işinde wajyp orny eýeleýän agza bolup, ol garyn boşlugynyň ýokarky, çep böleginde ýerleşýär. Bu mäz adamyň ýaşaýyş ukybyny sazlaşykly berjaý etmek bilen, beloklary, uglewodlary we ýaglary siňdirmek işine gönüden-göni gatnaşýan fermentleri işläp çykarýar.

Fermentler, ilki bilen, aşgazanasty mäziň birleşdiriji kanalyna, soňra bolsa oniki barmak içegä düşüp işjeň görnüşe eýe bolýarlar. Şol ýerde hem olaryň iýmit siňdiriş hadysasyna täsiri bolup geçýär. Şeýle hem, hut aşgazan asty mäzinde ýaşaýyş üçin zerur bolan insulin gormonyny işläp çykarýan özboluşly öýjükler ýerleşýär. Aşgazanasty mäziň çykarýan insulin gormony gana düşüp, bedende süýji çalşygynyň sazlaşygyny berjaý edýär. Bedende insulin ýeterlikli çykarylmadyk ýagdaýynda süýji keseli döreýär.