Üns ber!

Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.

Baş sahypa Makalalar Keseller barada maglumatlar Infeksiýon däl
( 17 Ses Berme )

Çagalaryň ýumurtgajygynda suwuň ýygnanmagy – gidrosele – ýumurtgajyklaryň daşky bardasynyň gatlaklarynyň arasynda suwuklygyň ýygnanmagy bilen ýüze çykýan keseldir. Ýygnanýan suwuklygyň mukdary adatça 30-300 ml. deň bolup, seýrek ýagdaýlarda 1 litra ýetip bilýändir.

Tohumlyk tanapjygynyň gatlaklarynyň arasynda suwuň ýygnanmagy – funikulosele diýip, tohumlyk tanapjygynyň kistalaryna aýdylýar. Şeýle täze döremäniň diwarlary birleşdiriji dokumadan, içi bolsa tekiz epiteliý gatlagynyň birnäçe gatyndan ybaratdyr. Adatça funikulosele 20-45 ýaş aralygyndaky ýaş erkek adamlaryň arasynda ýygy duş gelýär.

 
( 11 Ses Berme )

Köp sebäpleriň netijesinde döreýän ganazlylygy lukmanyň has ýygy duş gelýän bozulmalar toparyna degişli edip bolýandyr.

Ganazlylyk – bu alamatlaryň toplumyny özünde jemleýän düşünje bolup, deriniň we nemli bardalaryň reňkiniň solgunlylygy, içki agzalaryň özgermesi bilen häsiýetlenýär we gan derňewinde eritrositleriň we eritrositiň düzümindäki kislorod bilen baglanşyp, dokumalary onuň bilen üpjün edýän gemoglobiniň mukdarynyň azalmagy ýüze çykýar.

Ganazlylykly ýagdaýlaryň dürli görnüşleriniň içinde demir ýetmezçilikli ganazlylyk has ýygy duş gelýändir. Bedene demir mineraly kadaly mukdarda ýetirilmedik ýagdaýda, ol ony özünde jemläp saklaýan agzalarda (süňk ýiligi, bagyr, myşsalar) azalýar. Demir bedene onikibarmak we inçe içegede siňýär. Bir gije-gündiziň döwamyndaky kabul edilen iýmitiň düzüminde 5-20 mg aralygy demir saklansa hem, iýmit-siňdiriş agzalaryň işine baglylykda onuň diňe 1-2 mg mukdary siňýändir.

 
( 25 Ses Berme )

Bu kesel barada habarsyz adamlar şeýle adamlary ilkinji gezek görende, olaryň adaty bolmadyk keşbine haýran galyjylyk bilen seredip bilerler. Käbir adamlaryň olara gorky bilen garamaklary hem mümkindir. Olary köpçülikde beýleki adamlardan tapawutlandyryp bolýar.

Adaty bolmadyk keşpli adamlaryň hemmesi umumy adamlaryň 1,5% tutup, olar albinoslar – dogabitdi tebigy pigment bolan melaninden mahrum edilen adamlardyr.

Albinoslaryň adamzat taryhynda ýowuz daralan, bigünä adamlardygy baradaky maglumatlar häzirki wagtda taryhy çeşmelerde gabat gelýär. Kesel gadym döwürlerden bäri mälim bolup, ol baradaky maglumatlara gadymy Rim, Grek ýazgylarynda gabat gelmek mümkindir.

 
( 31 Ses Berme )

Sistit peşew haltasynyň nemli örtüginiň sowuklama keseli bolup, aýratyn hem zenanlarda peşew çykaryş ulgamynyň ýygy gabat gelýän keselleriniň biridir. Aýallarda onuň ýygy duş gelmeginiň esasy sebäbi hem anatomiki aýratynlyklar (peşew bölüp çykaryjy kanalynyň daşky deşiginiň jynshana we artbujaga ýakyn ýerleşmegi) bilen düşündirilýändir. Erkek adamlarda sistit esasan peşew bölüp çykarma kynçylygy bilen geçýän uretrit ýa-da prostatit kesellerinde ýüze çykýar. Çünki peşew haltada saklanýan peşew ýokançlyklaryň köpelmegi üçin ýaramly gurşaw bolup hyzmat edýändir.

 
( 25 Ses Berme )

Enurez (latyn. "enourein" - peşew etmek) – beden agzalarynyň näsazlyklary bolmazdan, çaganyň psihologiki ýaşyna deň gelmeýän, gündiz we (ýa-da) gije ygtyýarsyz peşew etme (buşukma) ýagdaýydyr.

Beýniniň kämilsizligi sebäpli täze doglan bäbekler günde ortaça 20 gezek peşew edýärler. Wagtyň geçmegi bilen, peşew haltasynyň göwrüminiň ulalmagy we buşukma hadysasyna erk etmäge öwrenme netijesinde gündelik peşew çykarmanyň ýygylygy azalyp, bir gezekdäki çykarylýan peşewiň mukdary bolsa artýar. Çaganyň 1-2 ýaşynda peşew etmek baradaky habar beýnä ýetip başlaýar. 2-3 ýaşlaryndaky çaga peşew haltasynyň dolandygyny duýup başlasa, 4-5 ýaşlarynda peşewi saklama ýa-da çykarma erk etmäni öwrenýär.

 
( 23 Ses Berme )

Bürme keseli (rus. - stolbnýak; latynça - tetanus) – haýwanlar we adamlar arkaly geçýän ýiti bakteriýal ýokanç kesel bolup, nerw ulgamynyň zeperlenmegi we beden myşsalarynda dartgynlylygyň we ýaýraň tutgaýlaryň ýüze çykmagy bilen häsiýetlendirilýändir.

Bürme keseliniň sebäbi

Kesel dörediji – howasyz şertlerde ýaşamana ukyply taýajyk şekilli, hereketli Clostridium tetani bakteriýasydyr. Glostridium tetani güýçli täsir ediji tetanospazmin we tetanolizin zäherlerini bölüp çykarýandyr.

 
( 25 Ses Berme )

Uly adamlar bilen deňeşdirlende, öýken sowuklamasy (pnewmoniýa) çağalarda ýüze çykyşy boýunça tapawutly häsiýetlere eýe bolup, bejergide aýratyn çäreleri talap edýändir.

TÖWEKGELÇİLİK SEBÄPLERİ WE ÝOKANÇLYKLARYŇ TÄSİRİ

Lukmanlaryň bellemegine görä, pnewmoniýanyň ýüze çykmagy üçin töwekgelçilik sebäpleri göwrelilik döwründe, dem alyş agzalaryň emele gelýän möhletinde döräp başlaýar. Enäniň ýokanç keseller bilen kesellemegi, allergiýa täsirliligi döredip biljek önümleriň (şokolad, deňiz önümleri, bal) kabul edilmegi surfaktant maddanyň kadaly işläp çykmagynyň bozulmalaryna getirip biler.

 
( 16 Ses Berme )

Wolçanka (umumy gyzyl wolçanka – UGW, deri inçekeseli) – bu autoimmun kesel bolup, adam bedeniniň birleşdiriji dokumaly agzalarynyň-bogunlaryň we siňirleriň zeperlenmegi bilen häsiýetlendirilýän keseldir.

Wolçankanyň döredýän sowuklama alamatlary bedeniň dürli agzalaryna täsirini ýetirip, kesel öz geçişi boýunça dürli agyrlykda ýüze çykyp bilýändir. Bu immun ulgamynyň bedeniň özüne garşy döredýän antitela öýjükleriniň görnüşlerine we mukdaryna hem-de zeperlenýän agzalara bagly bolup durýandyr. Umumy gyzyl wolçankadan ejir çekýän näsaglaryň 90%-i 16-40 ýaş aralygyndaky aýal maşgalalar bolup, seýrek halatlarda gyzjagazlarda, şeýle-de uly ýaşly aýallarda we erkeklerde hem döräp biler. Edebi maglumatlara görä, kesel akýagyz adamlar bilen deňeşdirlende, afrikan halklarynyň arasynda has ýygy duş gelýändir.

 
( 24 Ses Berme )

Stomatit (grekçe, stoma - agyz) – dürli sebäpleriň täsiri bilen döreýän agyz boşlugynyň nemli gatlagynyň alawlama hadysasy bolup, esasan hem çagalarda köp duş gelýändir.

STOMATIT NÄMEDEN DÖREÝÄR?

Keseli dörediji sebäpleriň birnäçe görnüşleri yüze çykarylyp, olaryň islendik biri ýa-da birnäçesi bir wagtda stomatitiň dürli görnüşlerini döretmäge ukyplydyr.

DIŞ PASTALARY ÝA-DA AGYZ ÇAÝKAMAK ÜÇIN NIÝETLENEN SUWUKLYKLAR

Häzirki wagtda köpsanly diş arassalaýjy pastalaryň düzümine girýän laurli natriý sulfaty stomatitiň döremeginde esasy sebäpleriň biri bolup bilýär. laurli natriý sulfat maddasynyň bu häsiýetini hünärmenler onuň agyz boşlugynyň nemli örtügini guraklandyrma häsiýeti bilen baglanyşdyrýarlar. Netijede agyr boşlugy özüniň goraýjylyk ukybyny ýitirip, dürli hili iýmitleriň düzümindäki turşulyklaryň agyz boşlugyna edýän täsiriniň ýokarlandyrýar.

 
( 12 Ses Berme )

Sepleşme keseli – käbir keselleriň täsiri netijesinde garyn boşlugynda özara sepleşmeleriň döremegi bilen ýüze çykýan ýagdaýy häsiýetlendirmek üçin ulanylýan düşünjedir. Bu ýagdaýyň döremegine içki agzalaryň şikeslenmegi, şol sanda hirurgiki şikeslenmeler hem sebäp bolup biler. Köplenç ýagdaýlarda sepleşme keseliniň döremegine hirurg lukmanyň öz işinde göýberýän kemçiligi höküminde garaman, hirurgiki usul bilen bejerginiň umumy kemçiligi höküminde garalmagy dogry bolardy.

Garyn boşlugynyň hirurgiýasynyň kämilleşmegi bilen, köp hirurg lukmanlary garyn boşlugynda gaýtadan geçirilýän operasiýanyň gidişinde, içki agzalaryň biri-birine ýelmeşendigini we operasiýanyň gidişini kynlaşdyrýandygyny syn edipdirler. Sepleşme keseliniň bejerilşi we onyň öňüni almagyň usullary lukman Paýryň başlangyjy bilen XX asyryň başlaryndan bäri öwrenilmegini dowam etsede, bu kesel babatda ýüze çykýan soraglar bu günki günümizde hem öz ähmiýetini ýitirmän gelýär.