Üns ber!

Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.

Baş sahypa Makalalar Hyzmatdaşymyzyň pikirleri
( 20 Ses Berme )

Arada bir tanşyma jaň etdim. Ondan-mundan gürleşip ugradyk. "Näme edýäň bu wagt?" diýip sorasam, "maşynym bilen bir ýere gidip barýan" diýdi. Tisgindim-de, "Seň ölmezden öňürti gürleşen soňky adamyň men bolasym gelenok, janyňy gora!" diýip telefony öçürdim.

Başga bir gün hem bir talyp tanşymyň Facebook-da "Meniň häzirki ýagdaýym: hem finallaryma taýýarlanýan, hem maşgalam bilen habarlaşýan, hemem gowy görýän seriýalymy sypdyrman görjek bolýan." diýen postuna gözüm düşdi. Muňa ýylgyryp, içimden "hemem Facebook-a güýmenýäň" diýenimi duýman galypdyryn.

Gündelik durmuşdan alnan, ýokarky wakalardaky meňzeşligiň nämedigini eýýäm aňan bolsaňyz gerek. Muňa multihereket (iňlisçesi: multitasking) diýilýär. Bu düşünjäniň türkmen dilinde bir söz bilen aňladylýan terjimesini görmedigim üçin makalamda "multihereket" diýip ulanmagy makul bildim. Multihereket – bu birnäçe işi bir wagtda etmekdir (ýa-da türkmençilikde aýdylyşy ýaly "bir elde iki garpyz tutmak").

 
( 18 Ses Berme )

"1985-nji ýylda mende süýjüli diabetiň I görnüşini anykladylar. Men 1970-nji ýylda dogulan aýal maşgala. Keseli gaty erbet ýagdaýda geçirýän. Gipoglikemiki koma gitjegimi öňünden bilibem bolanok. Garyndaşlar maňa: "Hiç ýere çykman otur, öýde bolsaň bizem arkaýyn bolýas" diýýäler.

Bir gün, söwda merkezdäki gök-önümler bölüminden gerek zatlarymy alyp, başga bölüme ýöräp barýakam, birden aýaklarymy duýman başladym. Goşlarymy ýere goýup, egnimdäki torbamdan mydama ýanymda göterýän gandymy gözleýänçäm, başym aýlanyp ýere ýykyldym. Men gipoglikemiki koma düşdim. Bu ýagdaýda meniň özümi alyp barşyma gözegçilik edip bilmeýänligim üçin, daş-töweregimdäki adamlar meni ruhy taýdan keseli ýa-da serhoş saýýan bolmaklary mümkin. Iki sany garawul elimden saklap durka men olara diabet kesellidigimi aýtdym. Olar maňa geň galyjylyk bilen seretdiler. Tiz kömek geldi. Meni haýsy keselhana äkitjeklerini bilmän duran lukmanlara biraz özüme gelenimden soň ýagdaýymy düşündirdim. Olar: "Biz näbileli! Ýagdaýyňyzyň sebäbine düşünip bilmedik" diýip gitdiler.

 
( 18 Ses Berme )

"Kitap okamaýan adamyň okap bilmeýän
adamyň öňünde hiç hili artykmaçlygy ýokdur"

Mark Twen

Eger bu makalany açan bolsaňyz, siz internetden peýdalanýansyňyz. Diýmek okap hem bilýansiňiz. Okamak ukybyňyzyň bardygy üçin bolsa örän bagtlysyňyz. Sebäbi BMG-nyň berýän maglumatlaryna görä, şu gün dünýä boýunça 750 million adam sowatsyzdyr. Bu bolsa planetamyzda her 10 adamdan biri okap we ýazyp bilmeýär diýmekdir. A siz öz sowatlylygyňyzy peýdalanýarmysyňyz?

Azajyk statistika

GDA-nyň içinde iň köp okaýan ýurtlaryň bäşliginiň başyny Belarus Respublikasy çekýär – her 1000 adamdan 392-si kitaphanada okaýar. Ikinji ýerde Russiýa Federasiýasy – 375 adam, soňra Ukraina – 336 adam, Azerbeýjan – 283 adam, we Gazagystan – 269 adam.

 
( 17 Ses Berme )

Siz ýöräp barşyňyza, duşuňyzdan geçýän awtoulagyň aýnasy açylyp, ondan suwdan boşan plastik çüýşäniň ýa-da bolmasa kagyzyň we şoňa meňzeş zatlaryň zyňylýandygyny syn edýärsiňiz. Biriniň ulagynda barmaly ýeriňize barýarkaňyz, sürüji: "Me dost, şuny daşaryk zyňsana" diýip, eliňe bir zatdan boşan gabyny gyssyryp göýberýär. Obalara baranyňyzda köçeleriň gyrasyna zir-zibilleri üýşürmegiň eýýäm adat bolup gidendigini görýärsiňiz. Doly suratlandyrmanyň üstüni zir-zibilleri ýakmakdan emele gelýän porsy we zäherli tüssäniň burnuňyza urmagy dolup biler. Bu ahwalatlara biz ýaşaýan ýerimizde duş gelýäris. Şeýle wakalar näme sebäpden ýüze çykýar?

 
( 20 Ses Berme )

20-nji martda Birleşen Milletler Guramasynyň ykrar etmegi bilen Bütindünýä Bagt güni bellenilýär.

Toý ýerinde hemmeler jemlenşipdi. Ýaşlaryň iň begençli gününde, eline mikrofon alyp gutlag sözlerini aýdýan adamlaryň umumy arzuwy bardy: ol hem ýaş çatynjalaryň ömürlik bagtly bolmaklarydy. Toý tutýan ýaşlaryň ene-atalary abraý bilen toý gurnap, çagalaryny durmuş ýoluna ugradýandyklary üçin özlerini bagtly saýýarlar. Söwer ýary bilen indi ýassykdaş bolýan gyz bilen ýigit hem öz bagtyny tapandygyna ynanýarlar. Hakykatda bolsa, gysga wagtlyk bagtlylygy düzüp biljek şertlere ýeten adamlar, olary bütin ömrüne ýetirip, bagtly bolmaga ynam bildirýärdiler.

 
( 23 Ses Berme )

8-nji mart Halkara aýal-gyzlar baýramçylygy türkmen ýigitleri üçin esasan iki zady aňladýar: zenanlara gül bermeli hem-de ellerini şol gün öý işine degirtmeli däl. Köpümiz bu baýramçylygyň taryhyny, gelin-gyzlarymyzy owadan güller, sowgatlar we mylaýym sözler bilen gutlamagyň joşgunynda ýatdan çykarýarysmykak diýip pikir edýärin. Halkara zenanlar güniniň esasy maksady – aýal-gyzlaryň sosial, syýasy, medeni we ykdysady ýeňişlerini bellemekden ybaratdyr. 1900-njy ýyllaryň başyndan bellenilip gelýän bu senäni dünýäde gelin-gyzlaryň durmuşyny gowulandyrýan täze ýeňişler, açyşlar we ösüşler bilen garşylaýarlar. Türkmenistanda hem jynslaryň deňligini gowulandyrmak üçin bu ýyl BMG-sy bilen bilelikde işler geçirildi. Edilmeli işler gäty kän. Emma köpimiz zenanlary dine 8-nji martda gutlamak bilen çäklenýäris.

 
( 22 Ses Berme )

(söhbetdeşligiň dowamy)

Biz öň saýtymyzyň sahypalarynda parasatly, adamkärçilikli, her birimiz üçin bir gezek berilýän durmuşda manyly ýaşap, özüniň toplan baý durmuş tejribesini gerek ýerinde öz ýakynlary bilen paýlaşyp, gelni bilen eneli-gyz ýaly gatnaşykda bolup, oňa çyn ýürekden gyzym, agtyklaryna balam diýip, öz maşgala agzalarynyň agzybirligini saklap ýaşaýan göreldeli gaýyneneler, ýagny "super" gaýyneneler barada gürrüň edipdik.

Ýöne gynansakda, öň belläp geçişimiz ýaly, durmuşda ýüreginde ogluny gelninden gabanyp, gelni bilen basdaşlyk edip ýaşaýan ýa-da bolmasa gelniniň ýüzüne gülüp, onuň hereketinden özüçe kemçilik tapjak bolup çalyşýan, keseden gelniniň gepini edip, ony kemsidýän, bildirmän ogluna gelnini ýamanlap, onuň ýüregini "çişirip", olaryň arasyna "çöp" atjak bolýan, atýan... gaýynenelere hem duş gelinýär.

 
( 19 Ses Berme )

Hepdäniň duşenbe güni. Sagadyň jaňy ukydan oýanmalydygyny ýatladýar. Işe gitmeli...

Her bir işçi adam bu setiriň agramyny eýýäm duýan bolsa gerek. Edil siz ýaly işgärleriň biri Merdan hem işe taýýarlanyp durka, geljek iş gününi göz öňünden geçirip, täze iş güni başlamaka ruhdan düşýär. Dünýewi standartlar boýunça biznes we menejmenty okan ýaş ussat öz işleýän kärhanasynda öz öwrenen tälimlerini asla ulanyp bilmeýär. Wezipesi boýunça diňe çig mal ammaryna ýolbaşçylyk etmeli Merdan, özünden ýaşy uly hasapçynyň buýruklarynam ýerine ýetirmeli, käwagt gerekli resmi kagyzlary ýaýradyp, gerek bolsa ofisdaky printeri hem bejertmäge gitmäge mejbur bolýar. Emma onuň diňe ýeke özi beýle däl, 200-den gowrak işgärli kärhanada 5-6 sany ofis işgäri bar. Olaryň hersiniň bellenen wezipesine garamazdan, "adam ite buýrar, item guýrugyna" diýilşi ýaly, beýleki işgärleriň işlerini hem ýerine ýetirýärler. Şunlukda, arada galan işleriň kimiň jogapkärçiligindedigi belli bolman, köplenç işgärleriň sebäpsiz käýelmegine getirýär.

 
( 32 Ses Berme )

Söhbetdeşimiz Göwher, 28 ýaşly.

"Meniň ilkinji romantiki gatnaşyklarym 18 ýaşymda başlandy. Bu meniň ilkinji söýgümdi – ajaýypdy, päkdi we näzikdi. Biz seýilgählerde kän gezerdik, kafe giderdik. Ol meni elmydama garşy alardy. Duşuşykdan soňra bolsa öýmüze çenli ugradyp, men ýokary, öz jaýymyzyň gatyna çykýançam garaşardy. Biz birek-birege sowgatlar berişerdik we biri-birimiziň ene-atalarymyz bilen hem tanyşypdyk. Hemmeler biziň birleşjegimize şeýle bir ynanýardylar. Esasy zat hem – men gyz hökmünde, oňa ilki jaň etmeli ýa-da duşuşygyň wagtyny soramaly, garaz, hiç bir zatda ilki bolup hereket etmeli bolmandym. Iň soňunda biziň ýollarymyz aýra düşdi we biz toý tutmadyk. Emma gatnaşygymyz hiç hili dawa-jenjelsiz we goh-galmagalsyz tamamlandy".

Häzirki günlerimizde hemme zat üýtgedi.

 
( 31 Ses Berme )

11-nji FEWRAL – YLYM BILEN MEŞGULLANÝAN AÝAL-GYZLARYŇ HALKARA GÜNI

2015-nji ýylyň dekabr aýynda Birlešen Milletler Guramasy (BMG) tarapyndan aýal-gyzlaryñ ylymda we tehnologiýada ýeten derejesini belläp geçmegi, olaryň bu pudaklarda doly derejede deň mümkinçilikleriniň bolmagy we hukuklarynyň goldalmagy barada rezolýusiýa kabul edildi. UNESCO guramasy aýal-gyzlaryñ ylymda, tehnologiýada, matematikada we inženerçilikde gatnaşmagyny gollaýan we ýardam berýän başga-da guramalar bilen bilelikde, her ýylyñ 11-nji fewralynda ylym bilen meşgullanýan aýal-gyzlaryñ Halkara günini dünýä derejesinde bellenilmegini karar etdi.