Bellik

Saýtymyzyň baş sahypasynda orfografik ýalňyşlar bar bolsa, ýalňyşlary mouse kömegi bilen saýlap, Shift+Enter basyp, Administratora habar bermegiňizi Sizden haýyş edýäris.


Baş sahypa
Banner
( 24 Ses Berme )

Tehnologiýa durmuşymyzda ornuny giňeltdikçe barlagçylardandyr habarçylardan çagalaň we ululaň sosial mediýa bilen gatnaşygy barada her hili maglumat eşidýäris. Ýöne ýetginjekler barada känbir eşitmeýäris. Eýsem olar sosial mediýany nähili ulanýarlarka? Sosial mediýa olaň durmuşyna nähili täsir edýärkä? Munda ene-atalaň orny nähili bolmaly? Geliň şu soraglaň jogabyny tapmaga çalyşalyň.

Dünýäniň köp ýurdunda bolşy ýaly, Türkmenistanda hem akylly telefon ulanýan ýetginjekleriň sany barha artýar. Ýetginjekler çagadan tapawutly bolsalaram heniz aň we tejribe taýdan kämilleşmedik bolýar. Olaň bu döwri sagdyn geçirmegi üçin ululaň, esasanam ene-atalaň gözegçiligi wajypdyr. Akylly telefon ulanmak hem ullakan jogapkärçilik we töwekgelçilik talap edýär. Ene-atalar mundan habardar bolup, ýetginjekleriniň sosial mediýa ulanyşyna göz-gulak bolmalydyrlar.

 
( 19 Ses Berme )

Şol bir ýerde, şol bir eşikde düşen ýüzlerçe suratynyň içinden birini saýlap, joram instagram hasabyna goýdy. Seretdim. Gözlerime ynanman ýene bir gezek seretdim. Uzaldylan kirpikler, bezelen gözler, boýalan dodaklar, tolkun atdyrylan saçlar, bedeniniň egri ýerlerini mazaly ýüze çykaryp duran eşikler joramy düýpgöter başga gyz edip şekillendirýärdi.

→ Agyz, Jemal, özüňe hiç meňzäňok-la gyz bärde. Modellere meňzäp dursuň.

Özüme meňzesem kim ýüzüme seretsin? Şolar ýalyja üýtgeşijek, özüne çekiji bolsaň halaýalarda.

Pikirlendim. Men gyzam bolsam joramyň boý-syratyna, tebigy gözelligine gözüm gidýär. Oňa bezenmegem gerek däl. Nähili ýagdaýda surata düşsede, Jemalyň syratlylygyny inkär etmek kyn. Ýöne, şeýle gyzyňam öz gözelligini kabul edip bilmeýşi, "halanmak" üçin mahabatlandyrylýan keşplere meňzemäge ymtylyşy maňzyma batmady.

 
( 28 Ses Berme )

"Eje sen meni dükandan hem almansyň öýdýän. Hiç hili dükan dagam ýok, çagalar ýatgyda ulalýar ekeni. Men şu gün mekdepde eşitdim" diýip, meniň 10 ýaşly oglum uly bir açyşy habar berýän ýaly, maňa çynlakaý äheňde habar berdi. Hawa, bu maglumat oňa uly açyşy aňladýardy, men bolsam öz döreden aldawymy nädip aklajagymy bilmän, adamymyň ýüzüne seretdim. Eger birnäçe wagt öň berlen soraga men hakykata ýakyn jogap tapan bolsam, bu wagt beýle oňaýsyzlyk duýmazdym we oglumyň ynamyndan gaçmazdym..."

 
( 19 Ses Berme )

Adam bedeni ewolýusiýanyň täsirinde ullakan üýtgeşmelere, daşyndan berilýän agramlara mejbur bolup gelýär. Käbir alymlaryň bellemegine görä, "Adam bedeni az iýip, köp hereket etmäge ukyplydyr". Ýöne häzirki zaman adamlarynyň aglabasy edara işlerinde işläp az hereketlilik durmuşyny alyp barýarlar. Kompýuterleriň peýda bolmagy bilen bu meseleler has hem çuňlaşdy. Çagalar, ýetginjekler köp wagtlaryny monitoryň öňünde oturmak bilen geçirip başladylar. Daşarda, arassa howada bir wagtky oýnalýan çaga oýunlaryna, indi kompýuterleriň üsti bilen arkaýyn hyýaly aralaşyp bolýar. Bu bolsa saglyga ters täsirini ýetirýär. Kompýuteriň başynda uzak wagtlap oturyp işlenende, okalanda, oýnalanda bu ýagdaýyň beden agzalary üçin uly agram we urgy bolup bilýandigi öňden bellidir.

 
( 26 Ses Berme )

"Haçan durmuşa çykýaň?", "Näme üçin çaga edeňok?", "Näçe gazanýaň?”, "Söýüşýäniň barmy?", "Sen gyzlygyňy sakladyňmy?", "Daşary ýurtdaky doganyň ýa-da garyndaşyň size pul ugratýamy? Näçe ugratýa?" we şuňa meňzeş birnäçe ýerliksiz we bolgusyz soraglary siz hem gündelik durmuşyňyzda iň ýakyn adamlaryňyzdan eşidýänsiňiz. Şeýle ýerliksiz soraglary berýän adamlaryň, köplenç, siziň duygularyňyz barada oýlanmaýan bolmaklary mümkin. Göýä olaryň maksady siziň üstüňizden gülmek bilen, ejiz tarapyňyzdan tutup, ýaraňyza duz sepmek ýaly. Sizi umytsyzlyga iterip, köpçüligiň içinde masgara hem edip bilýärler.

 
( 17 Ses Berme )

Döwürdeş aýallar öz gün tertibini kofe içgisiz göz öňüne getirip bilmeýärler. Kofe günüň başlangyjynyň, dost-ýarlar bilen duşuşyklaryň hemrasy bolup hyzmat edýär. Öndürijiler kofe içgisiniň dürli görnüşlerini öndürýärler, biz bolsa olaryň datly tagamyny datmaga howlugýarys. Häzir dükanlaryň tekjesinde üwelen, däneli, granulirlenen, ereýän kofe içgisine duşmak bolýar. Bu içginiň taýynlanşynda goşulýan goşundylar bolsa öz köpdürliligi bilen tapawutlanýar: süýt, buzgaýmak, limon, korisa, hat-da gyzyl burç bilen hem.

Köp lukmanlar bu içginiň peýdaly, ýaramly häsiýetlerini belleýärler:

 
( 15 Ses Berme )

Perhaps when you go for a walk you might have witnessed how guys would call out at girls with vile words, how they persistently ask for their cell phone numbers, how they whistle when they pass by, or gaze at girls’ body like "hungry" wolves, they stop their cars and invite girls to take a ride with them, or grab girls’ private parts.  I witness disturbing incidents on the streets that assault Turkmen women’s and girls’ dignity, and I am frustrated by the fact that I cannot do anything about it.  The last event that I experienced resulted in ending my inaction and silence on this issue.

 
( 12 Ses Berme )

Ähli janly-jandaryň ýaşaýşy üçin wajyp zatlaryň biri – dem alyşdyr. Şonuň üçin hem bedeniň arkaýynçylygy, oňaýlylygy, agzalaryň dogry işlemegi dem alşyň hiline baglydyr.

Burnuň dykylmagy güýz-gyş döwürlerinde beden üçin köpdürli oňaýsyzlygy döredýän esasy meseleleriň biridir. Burnuň çylşyrymly gurluşy dem alşyň kynlaşmagyna getirip bilýändir.

Geliň, düşünmek üçin burnuň gurluşyna üns bereliň:

 
( 18 Ses Berme )

Dünýaniň köp ýurtlarynda şeýle bir düzgün bar:

► Orta mekdep okuwçylaryna adam seksuallygy we önelgelik saglygy barada bilim bermeli;

► AIW (rus. WIÇ) we jynsy gatnaşyklaryň üsti bilen ýaýraýan infeksiýalaryň öňüni almagy öwretmeli.

Eýsem adam seksuallygy, önelgelik saglygy, jynslaryň arasyndaky gatnaşyklar baradaky sapaklar we berilýän bilim nähili bolmaly? Sapaklaryň netijeli bolmagy üçin olary nädip alyp barmaly?

"Men mekdepde anatomiýa okadym-a. Boldy-da!"

Hemmetaraplaýyn adam seksuallygy baradaky bilim diňe anatomiýa we kontrasepsiýa (göwreliligiň öňüni alyş serişdeleri) degişli maglumatlar bilen çäklenmeli däl. Hemmetaraplaýyn bilime adamlaryň arasyndaky sagdyn gatnaşyklar, kyn ýagdaýlardan dogry baş alyp çykmak ukyplary hem degişlidir. Bu sapaklarda okuwça adamyň seksual we önelgelik saglygy barada doly we dogry maglumatlar berilýär. Maglumatlar okuwçynyň ýaşyna görä düzülip hödürlenilýär. Meselem, Niderlandiýada şeýle gürrüňdeşlikler çaga 3-4 ýaşanda başlanylýar. Bu 4 ýaşly çaga "jynsy gatnaşygyň" akymy düşündirilýär diýmek däldir. Gürrüňdeşliklerde duýgularyňy beýan etmäge, söýgä, dostluga, garşy jynsa bolan garaýyşlara üns çekilýär. Gynansakda, ýerlikli bilim ýetmezçiligi sebäpli jemgyýetimizde köpler jynslaryň arasyndaky bilim diňe jynsy gatnaşyk barada diýip hasaplaýarlar.

 
( 19 Ses Berme )

Tromboflebit keseli näme?

Damaryň içki diwarynyň gaýnaglamagy we şonuň netijesinde diwarda trombyň (gan lagtasy) emele gelmegine – tromboflebit diýilýär. Köplenç tromboflebit aýaklarda duş gelse-de, aýratyn ýagdaýlarda ol ellerde, döş kapasa wenalarynda we boýun wenalarynda hem emele gelip bilýär. Damaryň diwarynda tromb emele gelmän gaýnaglama hadysasy dörände flebit barada aýdylýandyr.

 
SAGLYK.INFO-nyň TÄZE EMBLEMASY
Sosial aragatnaşyk

GÖZLEG
SES BERME
Mekdeplerde psihologlar üçin iş orunlaryň bolmagy gerekmi?
 
Bize goşul!
BILDIRIŞ

DG we AS Kitaby

Maşgala Saglygy Kitaby

Sorag-jogap bukjasy

Sorag ibermezden öň
HÖKMAN OKA


Sorag-jogap süzgüji
Soňky teswirler
  • Admin 08.12.2017 20:30
    Salam! Gözlege "warikoz" diýip ýazyp ählii jogaplary okap bolar.

    Dowamy...

     
  • Yhlaa 08.12.2017 10:49
    Hormatly lukman! jogavynyza garasýaryn kyn gorman jogap yazayyn

    Dowamy...

     
  • Yhlaa 08.12.2017 10:45
    [quote name="Yhlaa"]Salam lukman.sizden maslahat sorayaryn men 16yasymda menne nace wagyt ayagymdaky ...

    Dowamy...

     
  • Yhlaa 08.12.2017 10:27
    Salam hemmanize.sizden maslahat sorayan gayrat edin maslahat berayiñ. menin ayagymda warikoz ...

    Dowamy...

     
  • Lukman 08.12.2017 00:35
    Bäşim! Göwrelilik döwründe dişiňi gyrdyryp arassalatma, oňa petik (plomba)goýmak we bejermek üçin iň ...

    Dowamy...

Şu wagt kim bagly
We have 122 guests online